ÖZGÜR PENCERE EDEBİYAT DERNEĞİNİN DÜZENLEDİĞİ, 2008 ÇOCUK ÖYKÜ VE GENÇ KALEM ÖYKÜ YARIŞMASI ÖDÜL TÖRENİ DUYURUSU

SANAL EDEBİYAT

17 Ağustos 1999 tarihinde meydana gelen depremde binlerce insanı kaybettik. Bu tarihten önce ve sonra olan başka depremlerin de faturaları hep acı oldu ve insanlara çıktı. Şatafatlı, lüks, “en güzel” dediğimiz binaların bir dakika içinde toza dönüşüp, altında yatan binlerce insana mezar olduğa şahit olduk. Pek çok nedenin belki de en başta geleni bu binaları yapanların ehli kişiler olmayıp, marketçilikten, elektrik tamirciliğinden, manifaturacılıktan, ve buna benzer alakasız her meslekten gelip çok para var diyerek kendilerini “müteahhit” ilan eden kişiler yüzündendi.

Bir inşaatın sorumluluğunu alabilmek için yıllarca okuyan, okuduktan sonra uzmanlaşmak için stajlar yapan, akademik tezler yazan, uygulamaları ile yılların birikimini hayata geçiren pek çok inşaat mühendisi ile bir züccaciye satıcısından, bir çavuştan, bir biçki-dikiş kursu mezunundan nasıl müteahhit etiketi ile sağlam binalar çıkamazsa, kendilerine edebiyatçı diyerek sanalda edebiyat siteleri açanların da edebiyat severlere verdikleri zarar aynı bu şekildedir.

Ütü odalarına bir bilgisayar koyarak açtıkları cicili bicili sitelerde, sağdan soldan taklit ederek oluşturdukları sanal yerlerde edebiyat ahkamı kesen bir sürü vasıfsız insanın elinde kalan edebiyat ile sanalda yozlaşma da gittikçe büyümekte. Çalıştığı ambardaki envanter tutma amacı ile konulan bilgisayardan edebiyat sitesi yöneticiliği yapmaya kalkan ve “admin”lik ile hayatlarında hiç elde edemedikleri “yönetme” gücüne sahip kişilerin birkaç ansiklopedi, gazete makalesi bilgisi ile edebiyata hakim olduklarını sanmak çocukların bile artık kanmadığı, ciddiye almadığı bir durumdur.

Daha dün gibi hatırımızda; Depremde vasıfsız kişilerin ellerinden çıkan evler insanlara mezar oldu; vasıfsız kişilerin ellerinde edebiyat ise iyi niyetli, yolun başındaki pek çok insana yanlış bilgiler, yönlendirmeler, edebiyatı bu kadar seviyesiz tanıtarak caydırıcı silahını alnına dayamış beklemektedir. Ve ne yazık ki bunu ne denetleyecek, ne dur diyecek yasal hiçbir mekanizma yokken, sorumluluk duygusuyla bir şey diyenlere de bu tür seviyesiz edebiyat siteleri bir anda hakaret siteleri haline gelerek, internetin vur-kaç taktiği ile edebiyatın kibar, kırılgan yapısına ters bir küfürbazlıkla kendilerine yetersizliklerini hatırlatanlara acımasızca, terbiyesizce saldırmakta, iftiralar atmakta, gerçek yüzlerini ortaya çıkarmaktadır. Ama bir atasözünden bildiğimiz gibi kuduz köpek ölse bile ısırdığı da yara alır!

Sanal edebiyat ortamlarının kavgadan başka bir şey üretemediği, kitaptan doğrudan aktarılan yazıların yasalar gereği hangi oranlarda ve hangi formatta yayınlanabileceğini bile bilmeyenlerin keyfiyetinde kalmış, bilginin evrensel olduğunu fark edemeyecek kadar yetersiz ve konuyla alakasız kişilerin ellerinde, bu yerler her türlü zırvalığın edebiyat konusu sanıldığı pazar yeri görünümüne dönmüştür.

Edebiyat, ne yazık ki sadece sanalın tanıttığı gibi kavga ortamlarındaki ipe sapa gelmez ifadeler, eylemler demek değildir. Yıllarını edebiyata vermiş bilim insanlarının birikimlerini, tavsiyelerini bile “horgören” zihniyetlerin kendi faşist yaklaşımlarıyla yönettiği bu sanal edebiyat sitelerinde, insanlara edebiyatın hoşgörüsü, esnekliği, zarafeti, insanın kendini ve kendi gibi düşünen/düşünmeyen herkesi anlama, anlam verme çabası, olması istenenin ve olması gerekenlerin istenmesi, elde var olanların olması gerekenlere dönüştürme çabasının zerresi bile görülmemektedir.

Edebiyatı herkes sevebilir, internette herkes kendi adına site açabilir, sevdiği şiirleri, öyküleri o siteye belli izinler dahilinde ekleyebilir ama şunu unutmamalıdır ki önüne gelen herkes edebiyatı öğretmeye, bilimsel yaklaşmaya ve okul misyonu ile edebiyat sevgisini yaygınlaştıramaz. Bu uzmanlık ister, işin ehli olmayan kişiler bu işe soyundu mu internette gördüğümüz gibi sözde edebiyatçılar ortalığı kaplar. Başkasının yazdıklarını okumadan, kendi yazdıklarını asıp gidenlerin yazdıklarıyla dolar her yer. Olan gerçekten yetenekli kişilere olur. Vasıfsız ego tatmincilerinin elinde edebiyat, bu türlerin adına edebiyat dedikleri fasafiso’dan başka şey olamaz. Buna edebiyat-sever, edebiyat-bilir, edebiyattan biraz anlayanların o ortamlardan uzaklaşmasıyla çare bulunabilir belki, ama ne üzücüdür ki bu tür kişilerin etraflarına topladıkları 3-5 iyimser gencin farkındalıkları tam gelişinceye kadar, edebiyata merak saran o genç yeteneklere edebiyat=kavga, iddiacılık, “en doğrusu/güzeli benim yazdığımdır” gibi ilkellikler verilmektedir.

Edebiyatın özünde çok seslilik ve çok yönlülük vardır. Çok olmayan hiçbir şey edebiyatta barınamaz. Bu “çok” anlayışında insan vardır. İnsan her türlü görüşü ve paylaşımıyla yaşam çizgisini çizmeye devam ederken edebiyat ona ışık tutmak zorundadır. Edebiyatta kuralcılık edebiyatın doğasına nasıl aykırıysa, insan beyni de edebiyat platformu işletmecilerinin beyinlerindeki bilgi kırıntılarının şablonlanması ve mekanik bir uygulamaya konulması demek değildir. Kendi başına belli bir yeterliliği ve vasfı olmayan, zamanla kendi yetersizliğini unutup kendini edebiyatçı sanan, sanrılarında mutlu olan ama yapılanın yapanla hiç uyuşmadığı ortamlardan edebiyata ilgi duyan yetenekleri korumak da edebiyat ile uğraşan sivil toplum örgütlerinin misyonu olmalıdır.

Unutulmamalıdır ki, edebiyat ile yoğrulmuş bir ömürden gelen kişilerin açtığı edebiyat siteleri, o kişilerin gerçek edebiyat ortamlarının vitrini olarak kullandıkları bir araçtır. “Mağazamızın vitrinidir.” İsteyen içine girip her şeyi kontrol edebilme özgürlüğüne sahiptir ve “somut” edinimlere ulaşabildikçe güven ve ilgi artacaktır.

Bu sayılan olumsuzluklara ve engellere rağmen insanı çıkış noktası yaparak özgür düşüncesini rahatlıkla ifade edebilen insan, sevgi, dayanışma ve bilgi odaklı bir edebiyat anlayışını gençlerimize sevdirmeye çalışmaktan bilim insanlarının kesinlikle vazgeçmeyip, sanalın kirli edebiyatından/edebiyat sitelerinden gençlerimizi reelin değerlerinde buluşturarak, yetersiz kişilerin ellerinden onları korumaya çalışmalarını yürekten dilemekteyiz.

Şebnem Sema Tuncel